45 հարց Երևան քաղաքի ավագանու ընտրություններին մասնակցող քաղաքական ուժերին

24.07.2023

Սույնով ներկայացվում են Երևան քաղաքի կառավարման հարցերով շահագրգիռ քաղաքացիական հասարակության կազմակերպությունների հարցերը 2023 թվականի սեպտեմբերի 17-ին Երևան քաղաքի ավագանու ընտրություններին մասնակցող քաղաքական ուժերին: Ակնկալում ենք, որ նշված հարցերին կստանանք լիարժեք պատասխաններ: Նաև հուսով ենք, որ հարցերի միջոցով ներկայացվող խնդիրներն ու դրանց համար առաջարկվող լուծումները կարտացոլվեն համապատասխան նախընտրական ծրագրերում։

Համաչափ և մարդակենտրոն քաղաքային զարգացում

Տասնյակ տարիներով Երևանի կառուցապատումը ակտիվ ընթացել է Երևան քաղաքի կենտրոնում կամ մյուս վարչական շրջանների՝ Կենտրոնին հարող տարածքներում՝ որպես կանոն, առանց հաշվի առնելու քաղաքի ծանրաբեռնվածությունը, փողոցների և այլ ենթակառուցվածքների թողունակությունը, կոմունալ ենթակառուցվածքների կարողությունները, հարակից շենքերի ինսոլյացիան և այլն։ Քաղաքի գլխավոր պլանը (հատակագիծը) և գոտևորման նախագծերով սահմանված պահանջները խախտվել և խախտվում են պաշտոնատար անձանց հայեցողական որոշումների և կամայականությունների արդյունքում: Դրանք հաճախ կատարվում են կեղծ «բացառիկ՝ գերակա հանրային շահի» անվան տակ, կոռուպցիոն գործարքների ուղեկցմամբ, սակայն դրանք երբևէ պատշաճ իրավական կամ քաղաքական գնահատականների չեն արժանանում․ հանրային շահը, փաստացի, ոտնահարվում է, քաղաքացիները մնում են ձեռնունայն, իսկ Երևանի քաղաքապետարանը, չհանդիսանալով «բացառիկ՝ գերակա հանրային շահի» անվան տակ կնքված պայմանագրերի կողմ, որևէ պատասխանատվություն չի ստանձնում իր համայնքում և, հաճախ, իր միջնորդությամբ իրականացվող կառուցապատման արդյունքում ստեղծված խնդիրների համար։

1․ Ի՞նչ քայլեր եք նախատեսում՝ վերանայելու Երևանի քաղաքային պլանավորման ողջ տրամաբանությունը, որոշումների ընդունման գործընթացների հանրային մասնակցայնության որակը, ապահովելու միջոլորտային և բազմաշերտ վերլուծությունների վրա հիմնված համաչափ զարգացում՝ տեղափոխելով կառուցապատումն ու հնարավորությունների ստեղծումը քաղաքի ծայրամասեր։

2․ Ինչպե՞ս եք գնահատում նախկինում «բացառիկ՝ հանրային գերակա շահի» անվան տակ իրականացված մասնավոր շահ հետապնդող կառուցապատումները (օրինակ՝ Հյուսիսային պողոտա, Գլխավոր պողոտա, Ֆիրդուսի թաղամաս, Աֆրիկյանների հուշարձան-շենքի տարածք և այլ): Ի՞նչ քայլեր եք նախատեսում ձեռնարկել՝ բարեփոխելու պրակտիկան, այդ թվում՝ հանուն «բացառիկ՝ հանրային գերակա շահի» օտարվածը ծառայեցնելու հանրային շահին:

3․ Ի՞նչ քայլեր եք նախատեսում Երևան քաղաքի նախատեսվող գլխավոր պլանի (հատակագիծ) և բոլոր վարչական շրջանների գոտևորման նախագծերի պատշաճ կատարումն ապահովելու համար՝ կանխելով տարբեր ոտնձգությունները, այդ թվում՝ ապօրինի կառուցապատումները, շինթույլտվությունները, բացհանքերը՝ քաղաքացիներին վերադարձնելով զավթված մայթերը և բակերը, ապահովելով շինարարության անվտանգությունը։

Պատմամշակութային միջավայր

Վերջին 20 տարիների ընթացքում կոռուպցիոն գործընթացներով ուղեկցվող կառուցապատման արդյունքում վերացվել, վնասվել են և ներկայումս էլ շարունակում են ոչնչացվել կամ խեղվել Երևան քաղաքի, առանց այն էլ, սակավ, պատմամշակութային շերտերը, ընդ որում՝ ինչպես առանձին ճարտարապետական հուշարձանները, այնպես էլ պատմական և մշակութային միջավայրը/թաղամասերը։ Ներկայումս այդպիսի «վայրենի» կառուցապատման թիրախում են Ֆիրդուսի թաղամասը, Ֆիզիկայի ինստիտուտի գիտավանը, Կոնդը։ Մինչև օրս քանդվել-ոչնչացվել է մոտ 30 շենք, ևս 30-ը վտանգված է, մոտ 15-ը ապամոնտաժվել է և չի վերականգնվել։ Բացահայտվել են մի շարք նոր հուշարձաններ, որոնց մի մասը, սակայն, մինչև պատմամշակութային հուշարձանների ցանկում ներառվելը, ոչնչացվել է (օրինակ՝ Ֆիրդուսի թաղամասում), մյուսների պահպանման ծրագիրը պարզ չի (օրինակ՝ Ֆիզիկայի ինստիտուտի գիտավան,[1] Դալմայի այգիներ[2]): Վտանգված են տեղափոխման ենթակա որոշ հուշարձան-շենքերի՝ մասնավորի հսկողության տակ գտնվող ապամոնտաժված քարերը:

4․ Ի՞նչ միջոցառումներ եք նախատեսում քանդված-ոչնչացված մոտ 30 հուշարձան շենքերի (այդ թվում՝ Սպայի տուն, Աֆրիկյանների տուն, Ալեքսանդրյան իգական գիմնազիա, Քաղաքային դումայի և վարչության շենք, Գիլանյանցի լիմոնադի գործարան, Արամի 9 հասցեով շենքերը և այլն), վնասված (ԱՕԿՍ, Արամի 23 և այլն) շենքերի և ձևախեղված հուշարձան-շենքերի (այդ թվում՝ «Այրարատ» կինոթատրոնի շենքի («Ռոսիա» կինոթատրոն), «Մոսկվա» ամառային կինոթատրոնի, «Հրազդան» մարզադաշտի) վերականգնման և/կամ պահպանության ուղղությամբ։

5․ Ի՞նչ եք նախատեսում պատմամշակութային արժեք ներկայացնող միջավայրերում (օրինակ՝ Ֆիրդուսի թաղամաս, Ֆիզիկայի ինստիտուտի գիտավան, Արամի-Կողբացու-Բուզանդի-Աբովյան փողոցներով պարփակված տարածք) ընթացող կոռուպցիոն սխեմաներով հնարավոր դարձած խնդրահարույց շինարարությունը կանգնեցնելու և քանդված արժեքավոր շենքերն ու խաթարված միջավայրը վերականգնելու ու պահպանելու ուղղությամբ։

6․ Ի՞նչ քայլեր եք ձեռնարկելու նորահայտ հուշարձանների (և՛ շենք, և՛ միջավայր) տարածքներում կառուցապատումները (այդ թվում՝ արդեն շինթույլատվություն ստացած) բացառելու ուղղությամբ։

7․ Պատմամշակութային արժեք ունեցող ի՞նչ նոր շենքեր և նոր միջավայրեր/թաղամասեր եք նախատեսում առաջարկել՝ ներառելու ՀՀ կառավարության որոշմամբ հաստատվող պատմամշակութային հուշարձանների ցանկում դրանց հնարավոր ոչնչացումը (այդ թվում՝ տեղափոխումը), վնասումը, աղավաղումը կանխելու և համապատասխան խնամքն ու պաշտպանությունը կազմակերպելու համար։

Ամբողջությամբ կարդալու համար ՆԵՐԲԵՌՆԵՔ փաստաթուղթը։

Ներբեռնել

Տեղեկատվության ազատությունից մինչև ընտրական հանձնաժողովներ. ի՞նչ փոխել ՎԻՎՕ-ում

09.10.2023
Իրավունքի զարգացման և պաշտպանության հիմնադրամը առաջարկություններ է ներկայացրել «Հայաստանի Հանրապետության Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ» նոր օրենսգրքի նախագծի որոշ խնդրահարույց դրույթների վերաբերյալ. Բանալի բառեր՝ տեղեկատվության ազատություն, ընտրական իրավունք, պատժի համաչափություն, իրավական որոշակիություն։

Առաջարկություններ ԲԿԳ հանձնառությունների նախագծի վերաբերյալ

22.09.2023
Ընդունելով «Բաց կառավարման գործընկերություն» նախաձեռնության շրջանակներում Հայաստանի Հանրապետության 2022-2024 թվականների գործողությունների ծրագիրը հաստատելու մասին» ՀՀ կառավարության 2022 թվականի հոկտեմբերի 6-ի N 1568-Լ որոշման մեջ փոփոխություններ կատարելու մասին նախագծում տեղ գտած գործողությունների կարևորությունը՝ ԻԶՊՀ-ն անհրաժեշտ է համարում որոշ հանձնառությունների մասով կատարել հստակեցումներ/լրացումներ՝ դրանց շրջանակում կարևոր բաղադրիչներ ընդգրկելու և հետագայում տարընթերցումներից խուսափելու նպատակով։

45 հարց Երևան քաղաքի ավագանու ընտրություններին մասնակցող քաղաքական ուժերին

24.07.2023
Սույնով ներկայացվում են Երևան քաղաքի կառավարման հարցերով շահագրգիռ քաղաքացիական հասարակության կազմակերպությունների հարցերը 2023 թվականի սեպտեմբերի 17-ին Երևան քաղաքի ավագանու ընտրություններին մասնակցող քաղաքական ուժերին: Ակնկալում ենք, որ նշված հարցերին կստանանք լիարժեք պատասխաններ: Նաև հուսով ենք, որ հարցերի միջոցով ներկայացվող խնդիրներն ու դրանց համար առաջարկվող լուծումները կարտացոլվեն համապատասխան նախընտրական ծրագրերում։

Դատապարտում ենք քաղաքացիների հանդեպ ոստիկանության բռնությունները

03.07.2023
Հայաստանի Հանրապետության կառավարության կողմից հայտարարված դատաիրավական ու ոստիկանական բարեփոխումներին զուգահեռ, ոստիկանության ու իրավապահ այլ մարմինների կողմից քաղաքացիների նկատմամբ բռնությունների դեպքերի կտրուկ աճը որևէ հիմք չի տալիս պնդելու հայտարարված բարեփոխումների արդյունավետության մասին։ Ներքոստորագրյալ հասարակական կազմակերպությունները դատապարտում են վերջին ամիսներին աննախադեպ ծավալների հասած բռնություններն ու խոշտանգումները  ոստիկանության բաժիններում և իրավապահ այլ մարմիններում:

Հայտարարություն՝ ի աջակցություն Վրաստանի քաղաքացիական հասարակության և տարածաշրջանում ժողովրդավարական գործընթացների

09.03.2023
Սույն թվականի մարտի 7-ին Վրաստանի մայրաքաղաք Թբիլիսիում տեղի է ունեցել մասշտաբային բողոքի խաղաղ ակցիա, որն անցկացվում էր, այսպես կոչված, «Ռուսական օրենքի» ընդունման դեմ։ Չնայած մի շարք միջազգային կազմակերպությունների և հարևան երկրի քաղաքացիական հասարակության այդ օրենքի վերաբերյալ բացասական գնահատականի՝ Վրաստանի խորհրդարանն, այդուամենայնիվ, առաջին ընթերցմամբ ընդունեց «Օտարերկրյա գործակալների մասին» վիճահարույց օրենքը։

ՄԻԵԴ վճիռների վերլուծություն. մասնավոր կյանքի նկատմամբ հարգանքի իրավունք. Հայաստան

25.01.2023
Հետազոտությունը նվիրված է Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիայի 8-րդ հոդվածից բխող՝ պետության պոզիտիվ պարտավորությունների կատարման վիճակի գնահատմանը գաղտնի վերահսկողական միջոցների կիրառման բնագավառում՝ հատուկ շեշտադրելով լիազորությունների չարաշահումների դեմ բավարար երաշխիքների ապահովման խնդիրները։ Հետազոտության նպատակն է նպաստել Հայաստանում մարդու իրավունքների պաշտպանության համակարգի կատարելագործմանը, քաղաքացիների անձնական և ընտանեկան կյանքը հարգելու իրավունքի արդյունավետ իրացմանը, պետության կողմից գաղտնի վերահսկողական միջոցների կիրառման դեպքում չարաշահումներից պաշտպանող բավարար և արդյունավետ երաշխիքների և կառուցակարգերի ստեղծմանը:

Չարաշահումների ռիսկեր՝ «Պետական գաղտնիքի մասին» օրենքում. հարցազրույց Գենյա Պետրոսյանի հետ

18.01.2023
​​​​​​​Հունվարի 17-ին ՀՀ Ազգային ժողովն առաջին ընթերցմամբ ընդունեց Պետական գաղտնիքի մասին օրենքի նախագիծը։ ԻԶՊՀ-ն գործընկեր կազմակերպությունների հետ այս նախագծի շրջանառման տարբեր փուլերում բազմիցս անդրադարձել է դրա թերություններին և ներկայացրել առաջարկություններ։ Թեև որոշ էական փոփոխություններ ընդունվել են, սակայն բազմաթիվ խնդիրներ մնում են չլուծված։ Իրավունքի զարգացման և պաշտպանության հիմնադրամի տնօրեն Գենյա Պետրոսյանը «Ֆակտոր ԹՎ»-ի եթերում խոսել է օրենքի նախագծի խնդիրների  և դրանց լուծումների մասին։

Ռազմական դրության ժամանակ կարծիքի արտահայտման և տեղեկատվության ազատության իրավունքների սահմանափակման ռիսկերի մասին

10.01.2023
ԻԶՊՀ այս կարծիքն անդրադառնում է 22.12.2022 թ.-ին Իրավական ակտերի նախագծերի հրապարակման միասնական կայքում հրապարակված և ՀՀ արդարադատության նախարարության կողմից մշակված ««Ռազմական դրության իրավական ռեժիմի մասին» օրենքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» ՀՀ օրենքի նախագծին, որով ի թիվս այլ կարգավորումների սահմանվում է լայն հայեցողություն՝ էականորեն սահմանափակելու մարդու՝ կարծիքի արտահայտման ազատությունը և տեղեկատվության ազատության իրավունքը, ինչը պարունակում է անհամաչափ սահմանափակման իրական ռիսկեր:

Կարծիք «Պետական գաղտնիքի մասին» ՀՀ օրենքի նախագծի վերաբերյալ

10.01.2023
Իրավունքի զարգացման և պաշտպանության հիմնադրամի, «Թրանսփարենսի ինթերնեշնլ հակակոռուպցիոն կենտրոն» ՀԿ-ի, Ժողովրդավարության զարգացման հիմնադրամի, «Իրավունքների պաշտպանություն առանց սահմանների» ՀԿ-ի և «Հելսինկյան քաղաքացիական ասամբլեայի Վանաձորի գրասենյակ» ՀԿ-ի կարծիքն անդրադառնում է 04.11.2022 թ.-ին Ազգային ժողով ներկայացված «Պետական գաղտնիքի մասին» ՀՀ օրենքի նախագծին, որը մի շարք ասպեկտներով չի համապատասխանում առաջադեմ միջազգային փորձին և չափանիշներին, ինչպես նաև պարունակում է տեղեկատվության ազատության իրավունքի անհամաչափ սահմանափակման ռիսկեր: Ըստ այդմ, կազմակերպություններն առաջարկում են վերանայել դրանում տեղ գտած մի շարք իրավակարգավորումներ և ըստ այդմ վերախմբագրել իրավական դրույթները։

Օրենսդրության թերի կարգավորումները կարող են հանգեցնել մարդու իրավունքների խախտումների.Գյուրջյան

28.12.2022
#ԻԶՊՀ «Գաղտնի հսկողության միջոցներ․ ՄԻԵԴ չափանիշներ և միջազգային լավագույն փորձ, ՀՀ օրենսդրության խնդիրներ» խորագրով աշխատաժողովի ընթացքում հիմնադրամի իրավական հարցերով փորձագետ Դավիթ Գյուրջյանը խոսեց Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիայի 8-րդ հոդվածի խախտման հիմքով Հայաստանի դեմ կայացված վճիռների, ինչպես նաև ՀՀ օրենսդրության խնդիրների մասին՝ ՄԻԵԴ սահմանած չափանիշների համատեքստում։